Onderzoek toont aan: het Traumzeit-festival levert meetbare economische voordelen op voor Duisburg

Centraal in de analyse staat de zogenaamde indirecte rentabiliteit van het festival. Er is onderzocht welke regionale economische effecten voortvloeien uit overheidssteun, uitgaven van bezoekers van buitenaf en uitgaven van lokale organisatoren. Het onderzoek is gebaseerd op een enquête onder bezoekers met ongeveer 300 deelnemers en op secundaire gegevens over kaartverkoop, lokale besteding van middelen en overheidssteun.

De resultaten tonen aan: het Traumzeit Festival zorgt voor aanzienlijke vraagimpulsen in Duisburg en de regio. Uit het onderzoek blijkt dat de uitgaven van bezoekers van buitenaf ongeveer 222.000 euro bedragen en dat de lokale uitgaven van de organisatoren ongeveer 338.000 euro bedragen. Bij een overheidssubsidie van 310.000 euro leidt dit tot een direct rendement van 1,81. Als we rekening houden met indirecte en afgeleide effecten, bedraagt het berekende totale effect ongeveer 840.000 euro. Per geïnvesteerde euro aan overheidssteun levert dit dus rekenkundig 2,71 euro aan regionale economische effecten op.

„De resultaten tonen aan dat cultuursubsidie niet alleen culturele participatie, artistieke diversiteit en het profiel van de locatie bevordert, maar ook concrete economische impulsen kan geven“, zegt Frank Jebavy, directeur van het Landschaftspark Duisburg Nord. „Het Traumzeit Festival is al vele jaren nauw verbonden met Duisburg en het Landschaftspark. Uit het onderzoek blijkt nu dat ook de horeca, de detailhandel, dienstverleners en andere lokale actoren hiervan profiteren.“

Het onderzoek werd uitgevoerd door Kiara Koch onder leiding van prof. dr. Matthias Johannes Bauer als afstudeerscriptie in de masteropleiding Communicatiemanagement aan de IST-Hochschule für Management in Düsseldorf. „Ik was vooral geïnteresseerd in de vraag hoe de economische effecten van een gevestigd cultuurfestival empirisch in kaart kunnen worden gebracht“, zegt afgestudeerde Kiara Koch. „Uit het onderzoek blijkt dat het Traumzeit Festival niet op zichzelf moet worden gezien als een cultureel evenement, maar als een evenement dat extra vraag naar de stad genereert en daarmee ook buiten het festivalterrein effect sorteert.“

Voor prof. dr. Matthias Johannes Bauer, hoogleraar Communicatiemanagement aan de IST-Hochschule en al jaren gespecialiseerd in festivalmanagement in onderzoek en onderwijs, is de studie tegelijkertijd een voorbeeld van het toenemende belang van empirische grondslagen in de festivalsector. „In het publieke debat over cultuursubsidies wordt vaak geargumenteerd vanuit principiële standpunten. Juist daarom hebben we meer betrouwbare gegevens en op bewijs gebaseerde beslissingen nodig“, zegt festivalprofessor Bauer. „Het onderzoek naar het Traumzeit Festival laat op exemplarische wijze zien hoe toegepast universitair onderzoek kan bijdragen aan een genuanceerder begrip van de economische, culturele en stadsmaatschappelijke effecten van festivals.“

Het Traumzeit Festival werd in 1997 opgericht en vindt plaats in het Landschaftspark Duisburg-Nord. Het driedaagse festival trekt jaarlijks ongeveer 10.000 bezoekers en combineert een vooraanstaand muziekprogramma met een bijzondere locatie in de industriële cultuur. Het huidige onderzoek richt zich daarbij vooral op de direct meetbare economische effecten. Immateriële effecten, bijvoorbeeld op het imago, de aantrekkelijkheid van de locatie, de culturele identiteit of de perceptie van Duisburg als festival- en cultuurstad, zijn in de berekening niet volledig in geld uitgedrukt.

De resultaten bieden daarmee een empirische basis voor de verdere discussie over het belang van door de overheid gesubsidieerde grote culturele evenementen. Tegelijkertijd laten ze zien dat festivals moeten worden gezien als een combinatie van culturele evenementen, toeristische trekpleisters, vestigingsfactoren en economische impulsgevers.

Over festivalonderzoek en festivalmanagement aan de IST-Hochschule für Management

De IST-Hochschule für Management houdt zich al meerdere jaren intensief bezig met vraagstukken op het gebied van festival- en evenementenmanagement, zowel in onderzoek als in het onderwijs. Tot de belangrijkste onderzoeksgebieden behoren onder andere bezoekersgedrag, duurzaamheid, naamsbekendheid, veiligheid, toegankelijkheid, merkmanagement, communicatie en de economische en maatschappelijke effecten van festivals.

De verkregen inzichten worden regelmatig in het onderwijs verwerkt en samen met praktijkpartners uit de evenementenbranche verder ontwikkeld. Dergelijke vraagstukken spelen met name een rol in de opleidingen Communicatie & Evenementenmanagement (B.A.), Communicatiemanagement met de specialisatie Evenementen- en Festivalmanagement (M.A.) en in de certificaatcursus Festivalmanagement . Studenten worden daarbij aangemoedigd om actuele uitdagingen in de festival- en evenementenbranche wetenschappelijk te onderzoeken en eigen onderzoeksprojecten uit te voeren.

De IST-Hochschule für Management

De „IST-Hochschule für Management“ biedt branchespecifieke afstandsopleidingen aan op het gebied van „Communicatie & Economie“, „Toerisme & Hospitality“, „Sport & Management“ en „Fitness & Gezondheid“. Daartoe behoren enerzijds bacheloropleidingen die zowel geschikt zijn voor schoolverlaters die een carrière in de betreffende sector ambiëren, als voor mensen die al over beroepservaring beschikken en zich willen voorbereiden op de volgende stap in hun loopbaan. Anderzijds zijn er masteropleidingen voor de volgende stap op de onderwijs- of carrièreladder. Vrijwel alle opleidingen worden naast een voltijdse en een deeltijdse variant ook aangeboden als duale opleiding – dat wil zeggen als combinatie van een praktische beroepsopleiding in het bedrijf en het wetenschappelijk onderwijs aan een hogeschool. Alle opleidingen onderscheiden zich door een hoge mate van flexibiliteit, een moderne kennisoverdracht met online colleges en online werkcolleges, een uitgesproken praktijkgerichtheid en de mogelijkheid om persoonlijke thematische accenten te leggen. De studenten behalen zo erkende academische diploma’s die hen kwalificeren voor leidinggevende functies in het midden- en hoger management.